20.01.2004 Zeynep Yazıcı - netyorum.com / Sayı: 152

YENİ BİR KİTABA BAŞLARKEN;

Okuyucuyum, genelde önsöz okumam ben. Haksız da değilim hani, önsözlerin çoğu anlayışına sınır koyar insanın; bir gözlük takıverir gözüne. Öyle bir gözlük ki ne kadar güzel de gösterse görülmüş bir dünyayı gösterir bana. Önsözü eserin sahibi de yazmış olsa, bana dilediğini göstermeye hakkı yoktur o eserde. Hakkı olsa da, çokluk bir şey kazanmaz bundan. Kendi hakkını korurken eserinin hakkını yer aslında; çünkü eserle benim serbestçe kaynaşmama, onun kaşını gözünü değil de topuğunu yada saçlarını sevmeme engel olur çoğunlukla. Oysa kendisi bile eserin de asıl senin oralarını sevmene sevinir. Böylesine karışık bir iştir bu.

Kendi eserine önsöz yazanlar için söylüyorum bunları.

Bir de eseri bir başka dile çevirenin önsözünü okuduğum kitapları düşünüyorum da! Eseri çevirmekle zaten benimle eserin ve yazarın arasına girmiştir, bir de tutup yeni bir gözlük daha vermeye çalışır bana.; sanki eserden ne anladığını, onu benim de nasıl anlamamı istediğini çevirideki dili ve deyişiyle belli etmemiş gibi! Yani çeviri ister istemez bir eserin anlamını sınırlamamalıdır. Çeviren ne kadar titiz de olsa bana eserin kendincesini, bir süzgeçten geçmişini verir aslında…

Traduttore tradittore. Çevirene güven olmaz derler İtalyanlar. Ne var ki bir kitabı gerçekten, atlamadan, dalga geçmeden okuyanlar da yalnızca çevirenlerdir. Okuyucunun anlar gibi olup geçtiği, dünya görüşüne ve gündelik kaygılarına göre çiğnemeden yuttuğu yada bir kenara attığını evirip çevirmek, şu veya bu türlü açıklamak ve kendi anlayışının sorumluluğunu yüklemek zorundadır. Hele bir de çevrilen kitap bin bir süzgeçten geçip de binbir kalıba girmiş, iki bin dört yüz yıldır hallaç pamuğu gibi atılmış bir kitap olursa! Ne diyeyim şimdiden kolay gelsin!

Zeynep Yazıcı - Niğde
e-posta: yazicizeynep@hotmail.com

netyorum.com: (Bu metnin elektronik, basılı veya görsel yayın organlarında tamamen veya kısmen yayınlanması yazarının yazılı iznine tabidir. Aksine davranılmaması önemle rica olunur. Alıntı yapılmadan bu sayfaya link verilmesi için herhangi bir izin gerekmemektedir.)